الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
204
تفسير مجمع البيان (فارسى)
با اينكه ثمر برخى از درختان ديگر نيز داراى جلد و غلاف است و تنها درخت خرما داراى طلع يعنى جلد و غلاف نيست . مع الوصف خداوند متعال فقط بمورد اخير اشاره كرد و از بيان موارد ديگر خوددارى فرموده است . علت اين است كه اين يكى فوايد بىشمار دارد و سرشار از مواد غذايى است . « 1 » وَ جَنَّاتٍ مِنْ أَعْنابٍ وَ الزَّيْتُونَ وَ الرُّمَّانَ : و بوسيلهء آب باغهاى انگور و درخت زيتون و انار را بوجود مىآوريم . علت اينكه زيتون و انار را با هم ذكر مىكند ، اين است كه به نظر عرب ، سراپاى شاخههاى آنها را برگ فرا گرفته است . مُشْتَبِهاً وَ غَيْرَ مُتَشابِهٍ : درختها با يكديگر شبيهند . اما طعم ميوههاى آنها فرق دارد . برخى گويند : يعنى برگ آنها شبيه هم هستند و ميوهء آنها شبيه هم نيستند . اين معنى از قتاده است . جبائى گويد : يعنى برخى از درختها با يكديگر شبيه و از يك جنس و برخى از دو جنس هستند . بهتر اين است كه بگوييم : همهء اينها از جهتى با يكديگر شبيه و از جهتى با يكديگر مخالف هستند . اين معنى ، همهء معانى فوق را در بر دارد . انْظُرُوا إِلى ثَمَرِهِ إِذا أَثْمَرَ وَ يَنْعِهِ : با ديده عبرت بنگريد كه چگونه درختها ثمر مىدهند و ثمر آنها پخته و رسيده مىشود و مورد استفادهء شما قرار ميگيرد . يعنى : اين مراحل را از روز پيدايش ميوه بر شاخ درخت ، تا روز رسيدن و پخته شدن آن و تغييراتى كه در طعم و رنگ و بو و خردى و درشتى آن ايجاد مىشود ، دنبال كنيد ، تا پى بريد كه آفريدگارى مدبر ، دست در كار خلقت و تدبير آن است .
--> ( 1 ) - خرما سرشار از ويتامينهاى و و و مىباشد . ويتامين در نمو حيوانات دخالت مىكند . نسج و پوشش را در برابر عفونتها تقويت مىنمايد . در بينايى رل مهمى دارد . ويتامين جلو اختلالات در چشم و پوست و فلج و كم اشتهايى را مىگيرد . در كمبود ويتامين خونريزيهاى مختلف و خستگى مخصوصاً در فصل بهار و بىميلى و اختلالات قلبى و تنفسى و استعدادهاى زياد به عفونتهاى مختلف ، پيدا مىشود . ويتامين در عمل غدد تناسلى و رشد جنين مؤثر است . برخى خرما را داراى ويتامين هم دانستهاند .